Ons verhaal

Omdat we geleefd hebben en nog steeds bestaan’

Tjalie Robinson (1911-1974)

Moesson is niet zo maar een Indisch maandblad. Moesson bestaat al sinds 1956. Toen heette het Onze Brug, en was het voornamelijk gericht op de opbouw van Nieuw-Guinea, dat Nederland als laatste restant van Nederlands-Indië een prima onderkomen leek voor Indische Nederlanders. Maar de geschiedenis liep anders.

In 1954 repatrieert de Indische schrijver en journalist Tjalie Robinson (pseudoniem van Jan Boon 1911-1974) naar Nederland. Zoals bij zoveel Indische mensen is er na de onafhankelijkheid voor hem geen toekomst meer in Indonesië. Uiteindelijk repatriëren zo’n 300.000 Indische Nederlanders naar Nederland. Eenmaal in Nederland merkt Tjalie dat veel Indische repatrianten, verspreid over het hele land, zich een vreemde eend in de bijt voelen. Ontheemd, van hun wortels weggerukt, vol heimwee. In 1958 doopt Tjalie Onze Brug om tot Tong Tong. Vanaf dat moment staan Indische mensen zélf en hun ervaringen centraal in het tijdschrift. Tong Tong wordt hun reddingsboei en Tjalie legendarisch.

Vanaf de dood van Tjalie Robinson in 1974 wordt zijn echtgenote Lilian Ducelle (pseudoniem van Lilly van Zele, 1919) directeur en hoofdredacteur. ‘Ik kan mijn man niet vervangen, maar ik kan wel zijn werk voortzetten,’ zegt ze. En dat doet ze. Zij doopt het blad in 1978 om tot Moesson.

Voor het eerst maken de lezers kennis met Lilian zoals we haar nu kennen: met een sterk ontwikkeld verantwoordelijkheidsgevoel – ze wil het béste voor Indo’s - en met een zeer scherpe pen. In de jaren tachtig zien we dat Moesson steeds bewuster wordt, actueler ook, vooral als het gaat om politieke aangelegenheden waar Indische mensen mee te maken hebben. De Indische gemeenschap wordt mondiger; met Lilian Ducelle en - vanaf begin jaren tachtig - haar rechterhand Ralph Boekholt aan het roer, gaat er veel strijdbaarheid uit van Moesson.

Eind jaren tachtig, begin jaren negentig, wordt Moesson qua opmaak steeds meer een tijdschrift: meer foto’s – zowel op de cover als in het binnenwerk. En kortere stukjes, worden geleidelijk aan vervangen door langere artikelen. Ralph is in 1985 de eerste hoofdredacteur – en later directeur - van de tweede generatie, hoewel hij zichzelf tot de ‘anderhalfste’ generatie rekent. In 1991 neemt Lilian Ducelle officieel afscheid van Moesson.

In maart 1993 vervangt Vivian Boon, de dochter van Tjalie en Lilian, Ralph Boekholt. Moesson verhuist in 1995 van het legendarische redactieadres aan Prins Mauritslaan 36 in Den Haag - ruim 35 jaar lang had de deur daar open gestaan voor iedereen die wat op zijn of haar Indische lever had of die gewoon wilde mampir - naar Amersfoort.

De Indische gemeenschap heeft de afgelopen vijftig jaar een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Er zijn twee hele nieuwe generaties volwassen geworden, die zich ieder op hun eigen manier zeer betrokken voelen bij hun achtergrond. Met hoofdredacteur Marjolein van Asdonck kwam in 2001 de derde generatie Moesson versterken. Samen met Geert Onno Prins heeft zij tot 1 mei 2020 leiding gegeven aan de redactie en de uitgeverij.

Op 1 mei 2020 neemt Vivian (Fifi) Boon, de kleindochter van Tjalie Robinson en Lilian Ducelle, het stokje van hen over. Daarmee is het tijdschrift weer in handen van de familie Boon. Tjalie Robinson wilde een spreekbuis voor de Indische gemeenschap realiseren, waar Indische Nederlanders hun verhaal kwijt kunnen. Dat is nog altijd het uitgangspunt van Moesson en Boon hoopt met het tijdschrift de verschillende generaties Indische Nederlanders te verbinden: 'Als je als volgende generatie wilt weten wat jouw grootouders, jouw ouders en jezelf heeft gevormd, dan is het belangrijk om de verhalen van de eerste generatie te lezen.'

De redactie streeft ernaar een blad samen te stellen, waarin alles staat wat Indische mensen van nu interesseert. In al hun verscheidenheid.

Sinds januari 2021 is er ook Moesson International een kwartaalblad voor de engelssprekende Indische gemeenschap. In het blad worden verhalen door en voor Indo's in het buitenland geschreven. Het is in de geschiedenis van Tong Tong / Moesson de tweede keer dat er een editie speciaal voor de gemeenschap in het buitenland wordt gemaakt: begin jaren zestig maakte Robinson in de Verenigde Staten the American Tong Tong. Dit blad is ook in ons digitale archief terug te vinden.

Naschrift: Moesson had natuurlijk nooit 65 jaar kunnen bestaan zonder mensen als: Emilie van Hout-Intveld, Marquerite Moscou-de Ruyter, Xenia Beck, Jan Ritman, Joyce Cohen, Rogier Boon, Mark Boon, Charles Manders, Liesbeth Steur, Madeleine Gabeler, Mark Loderichs, Marinus Schoen, Sjors Bos en vele, vele anderen.

Redactie 1977