Nieuws

Toko Bagoes

Wanneer ben je gestart met de toko?

Op 1 oktober 2004 zijn we open gegaan. De toko starten was totaal niet mijn idee, haha. Het was het idee van mijn man Herbert. Hij werkte destijds buiten de deur en was veel weg . Ik werkte in het weekend parttime in een kledingzaak. Zo liepen we elkaar altijd mis. Herbert had altijd de hang naar thuis. Op een dag zei hij: ‘Zullen we samen een toko beginnen?’ Ik zag er toen geen uitdaging in. Die potjes ketjap en sambal kende ik nu wel; die kruiden stonden altijd standaard bij ons in de kast. Ik hielp mijn moeder vroeger altijd al met koken, daarom zag ik het totaal niet zitten daar mijn werk van te maken. Herbert was teleurgesteld maar probeerde het iedere keer weer. ‘Misschien een toko online?’ opperde hij nog. Maar mijn antwoord bleef nee, absoluut niet.

Zo’n achttien jaar geleden hadden we een weekendje weg in Vlissingen gepland met onze kids. Daar besefte ik weer hoe fijn het was zoveel samen te zijn als gezin. Op dat moment voelde ik heel sterk dat ik dit gevoel elke dag wilde vasthouden, iedere dag ons gezin compleet. Daar was maar één manier voor: de toko beginnen. Dat weekend gaf echt de doorslag om die start te maken. Had Herbert deze stronteigenwijze Indo toch zover gekregen. De toko destijds - Toko Murah- had weinig assortiment en de eigenaar verkocht eigenlijk alleen maar mooie babbels, haha. Toen hij van zijn toko af wilde, wist dat ik moest ingrijpen. Een paar weken later had ik het overgenomen. De eerste anderhalf jaar heb ik alles alleen gedaan. Daarna heeft Herbert zijn ontslagbrief ingediend en zijn we samen verder gegaan. Tot op de dag van vandaag zijn we daar erg dankbaar voor.

Doe je alles met z’n tweeën?

We doen alles zelf. Ik ben de eigenaar van de zaak maar daarnaast ook inkoper, schoonmaker en serveerster. Kinderen van vrienden helpen in de weekenden of op koopavonden. We leren hun eigenlijk alles wat wij ook doen, dus niet alleen het serveren of afwassen.

 

 

Kook je alles volgens familierecept?

De basisrecepten zijn van mijn moeder. In de loop der jaren zijn de gerechten meer van mezelf geworden door zelf verschillende dingen te proberen. Onze babi ketjap bijvoorbeeld, die was al goed maar ik streef altijd naar meer verfijning met een unieke smaak. Ik blijf dan dichtbij het gerecht door een subtiele smaak toe te voegen waarvan je zeker weet –we zitten immers in een fase dat het niet meer mis mag gaan- dat het net lekkerder maakt.

Als de derde  of vierde generatie bij ons komt eten en ze zijn geïnteresseerd in het koken dan bijt ik me er altijd in vast. Ik besteed er dan graag tijd aan om die interesse nog meer aan te wakkeren. Mijn generatie – de tweede – heeft niet zoveel met de Indonesische keuken. Waarom niet? Thuis werd er al genoeg gekookt en het moest allemaal maar. Mijn kinderen tonen nog wel interesse maar als je daar niets mee doet gaat het verloren. Jammer, de authentieke keuken raken we dan kwijt. We moeten daar echt iets mee doen, vind ik. Wanneer het mogelijk is wil ik graag workshops voor de derde generatie aanbieden. Bij deze moedig ik ook iedereen aan bij je opa, oma of een ander familielid mee te kijken en zodoende te leren zolang het nog kan.   

 

Wie is je grootste inspiratiebron?

Mijn moeder. Ik kan me niet anders herinneren dan dat ik mijn moeder van de achterkant zag. Haar schort, kuiten en slippers. Zo stond ze altijd bij het aanrecht of achter het fornuis. Altijd maar die achterkant. Mijn broertjes en zusjes waren vaak buiten spelen met vriendjes en mijn vader was altijd aan het werk. Ik had medelijden met mijn moeder. Ze zeurde of klaagde nooit maar ze was altijd alleen. Ik besloot haar te gaan helpen. Ze zal vast gedacht hebben: ‘Ach, mijn kleine kind wil de oelekan vasthouden. Ze valt bijna om!’ Maar ze moedigde mij altijd aan. Ik begon met de taugé schoonmaken, het velletje van de petéhbonen eraf halen en pinda’s ontvliezen. Later risolles en loempia’s vouwen en kroketten maken. In eerste instantie wilde ik enkel haar helpen maar daarna werd het een soort van tweede natuur. Toen ze voor het eerst alleen op vakantie naar Indonesië ging was ik als middelste kind  de aangewezen persoon om te gaan koken voor het hele gezin. Ik was elf of twaalf jaar en mocht koken voor m’n vader en mijn broer. Mijn vader zei dan ‘Engelien, ik verlang nu naar ayam rujak.’ Zo ver met koken was ik nog niet en ik vroeg onze Indische buurvrouw mevrouw Soedjono om raad. Ze gaf me een recept en zo leerde ik nog meer gerechten te maken. Mijn moeder heeft trouwens ook de naam van onze toko verzonnen. Toen ik vertelde van de overname was ze zo trots. Direct na dit nieuws had ze allemaal namen opgeschreven en kwam ze uiteindelijk op Toko Bagoes uit. Ik was meteen verkocht.

 

 

 

Merk je dat los van het eten je roots een grote rol spelen bij het ondernemen?

Ja. Wij zijn heel erg toegankelijk en altijd ‘in dienst van’. Ik noem het haast nederig, net zoals mijn moeder. Dat zit eenmaal in mij, ik denk in de genen van elke Indo. In onze zaak hier in de Achterhoek is het vaak wel ‘wat de boer niet kent vret-ie niet’. Door onze toegankelijkheid houden we de drempel voor dit publiek ook laag. We willen vooral niet het idee geven dat mensen lastig zijn. Zo zijn we eigenlijk heel makkelijk als mensen speciale wensen hebben met gerechten. ‘Ach ja, toe maar’ of ‘geen probleem’ zeggen we vaak. Bij andere ondernemers is vaak geen ruimte daarvoor.

 

Welke wijze les van een familielid streef je nog elke dag na?

Deze komt weer van mijn moeder. Ze heeft altijd gezegd ‘Doe jouw ding op jouw manier en blijf daarbij. Geen concessies doen aan bijvoorbeeld de ikan pepesan, die moet gewoon pedis zijn.’ Ondanks dat het moeilijk te verkopen is in de Achterhoek heb ik het wel gedaan. Ik ben altijd gebleven bij hoe ik het heb geleerd en gelukkig waarderen de mensen deze smaak. Iets wat ik ook van mijn moeder heb geleerd is dat ik me nooit anders voor doe dan dat ik ben. Eerlijk zijn duurt het langst, anders val je toch wel door de mand.

 

Wat is jullie best lopende gerecht?

De sambal goreng tempeh en rendang delen de eerste plek. Dit komt, denk ik, door onze smaak want het gerecht op zich kent iedereen wel. De eerste generatie is echt mijn maatstaaf. Als ze bij ons komen eten bestellen ze altijd standaard de sambal goreng tempeh. Het is een gerecht dat niet veel toko’s hebben of iets wat je zelf snel maakt. ‘Tempeh kering’ zoals de eerste generatie het noemt. Een tijd geleden kwam een oudere meneer binnen die me het mooiste compliment gaf. ‘Mevrouw, komt u van West-Java?’ vroeg hij.  Ja, ik ben geboren in Jakarta, antwoordde ik. ‘Ik kan het proeven,’ zei hij met betraande ogen. ‘Als ik mijn ogen dicht doe ben ik weer thuis. Dank u wel mevrouw!” Dat was geweldig. Het enige wat ik kon uitbrengen was: Nee, ú bedankt, meneer!

 

 

 

Beeld: Toko Bagoes

www.tokobagoes.nl

@tokobagoesdtc